Harcerze, uczniowie, pracownicy gminy, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, a obok nich goście z Węgier i Słowacji. Tak wyglądał 8 października Cmentarz Wojenny nr 123 Łużna-Pustki oraz cmentarz nr 120 Łużna-Podbrzezie. Kilkadziesiąt osób wspólnie porządkowało nekropolie związane z Bitwą Gorlicką, włączając się w akcję prowadzoną wzdłuż dawnej linii frontu od Tarnowa aż po Małastów. Pomysłodawcami przedsięwzięcia są policjanci ze Stowarzyszenia „Orły” z Warszawy, działającego przy Komendzie Stołecznej Policji, a inicjatorem akcji Insp. Jacek Witas.

Jesienne porządki na wojennych nekropoliach od lat wpisują się w kalendarz wydarzeń organizowanych w Łużnej. W tym roku przy porządkowaniu cmentarzy spotkali się mieszkańcy, samorządowcy, młodzież, przedstawiciele służb mundurowych oraz zagraniczne delegacje. Wspólnym celem było uporządkowanie miejsc pamięci oraz oddanie hołdu żołnierzom poległym podczas I wojny światowej.

Akcja obejmuje cmentarze na całej linii frontu

Tegoroczna edycja była już jedenastą odsłoną akcji porządkowania cmentarzy wojennych położonych wzdłuż dawnej linii frontu Bitwy Gorlickiej. Inicjatywa od lat gromadzi mieszkańców, samorządowców, organizacje społeczne, służby mundurowe i wolontariuszy, którzy wspólnie dbają o miejsca pamięci od Tarnowa aż po Małastów. Skala przedsięwzięcia z roku na rok rośnie. Podczas jubileuszowej, dziesiątej edycji w działania zaangażowało się ponad tysiąc osób pracujących na dziesiątkach wojennych nekropolii w regionie. W tym roku również nie zabrakło chętnych do pracy. W samej Łużnej w akcję włączyło się kilkadziesiąt osób.

Harcerze, uczniowie i goście z zagranicy

Do prac włączyli się pracownicy Urzędu Gminy Łużna, Zakładu Komunalnego, harcerze z 5 Drużyny Harcerskiej pod opieką Jadwigi Cieśli oraz uczniowie i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 1 w Łużnej. W tym roku akcja zyskała również międzynarodowy wymiar. Obecni byli przedstawiciele Konsulatu Generalnego Węgier w Krakowie z konsulem generalnym dr. Tiborem Gerencsérem, przedstawiciele wojska węgierskiego oraz delegacja samorządowców z Węgier z posłem dr. Attilą Tilkim. W wydarzeniu uczestniczył także zastępca ambasadora Słowacji Martin Cimerman. W prace zaangażowali się również żołnierze 113. Tarnowskiego Batalionu Lekkiej Piechoty.

Wójt Łużnej podkreślił, że organizacja przedsięwzięcia nie byłaby możliwa bez zaangażowania wielu osób. Szczególne podziękowania skierował do Barbary Franiak za pomoc w przygotowaniu całej akcji.

Prace prowadzono na dwóch nekropoliach

Na cmentarzu wojennym nr 123 Łużna-Pustki uczestnicy skupili się przede wszystkim na wykoszeniu trawy i uporządkowaniu terenu. Podobne prace wykonano na cmentarzu wojennym nr 120 Łużna-Podbrzezie, gdzie dodatkowo odnowiono drewniane elementy ogrodzenia. Wśród zaangażowanych w porządki znaleźli się przedstawiciele Węgier. Nie było to przypadkowe miejsce spotkania. Na cmentarzu nr 120 spoczywają bowiem między innymi żołnierze armii węgierskiej polegli podczas walk na tym terenie. Październikowa akcja jest częścią szerszych działań prowadzonych przez samorząd, który przez cały rok dba o wojenne nekropolie znajdujące się na terenie gminy.

Gmina co roku pozyskuje środki na prace konserwatorskie

Cmentarz Wojenny nr 123 Łużna-Pustki należy do najcenniejszych zabytków związanych z I wojną światową w Polsce. Jest największym cmentarzem wojennym z okresu Wielkiej Wojny w Galicji Zachodniej i został wyróżniony Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. Gmina Łużna od lat pozyskuje zewnętrzne środki na jego konserwację i remonty. W 2026 roku samorząd otrzymał kolejne dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju”. Na realizację zadania „Prace konserwatorskie i restauratorskie na cmentarzu wojennym nr 123 Łużna-Pustki – etap IV” przyznano 115 026 zł. 

Łączy nas historia

Choć od wydarzeń Bitwy Gorlickiej minęło ponad sto lat, wojenne nekropolie nadal przyciągają ludzi, którzy chcą dbać o pamięć poległych. Organizatorzy podkreślają, że takie spotkania są formą pamięci o wszystkich żołnierzach spoczywających na tych cmentarzach. Niezależnie od narodowości czy armii, w której służyli, ich groby pozostają częścią historii naszych ziem. 

Fot. Gmina Łużna